N 49O 48' 28,1'' / E 19O 33' 54,5''

Warto zobaczyć

Kapliczki Gminy Mucharz

Jezioro Mucharskie

Moja Siatkowka

Klub Fotograficzny Okno

LKS Spartak Skawce

Scena estradowa OSP

Wirtualny spacer wokół zbiornika Świnna Poręba

Stowarzyszenie Gmin Babiogórskich

Questy Gościńca 4 Żywioły

Odwiedziny

Dziś
Wczoraj
Ten tydzień
Ten miesiąc
Ubiegły miesiąc
Wszystkich
1819
2291
6309
47131
36942
835534

Janina Barbara Górkiewiczowa

Osoba Janiny Barbary Górkiewiczowej (1921–1986) we wszystkich kompendiach, w których wymienia się nazwisko pisarki i uwzględnia jej twórczość, wiązana jest z Mucharzem, jedną z najstarszych beskidzkich miejscowości, położonej przy trasie między Wadowicami a Suchą Beskidzką. Można powiedzieć, że nie każda wieś ma tyle szczęścia, by utrwalić się w literaturze. Za sprawą pisarstwa Górkiewiczowej i jej szczególnej topofilii – manifestowanej w życiu i dziełach literackich – Mucharz i jego okolice stają się terenem, na którym rozgrywają się powieściowe wydarzenia, skąd pochodzą prototypy postaci literackich, miejscem, które ma swoją historię i kulturę. Literacka topografia Mucharza, z którym pisarka się identyfikuje, emanuje z jej tekstów z niezwykłą siłą.

Katarzyna Wądolny-Tatar, Słowo wstępne


Nowa książka

  • Janina Barbara Górkiewiczowa, Pisarka z Mucharza
  • pod redakcją Katarzyny Wądolny-Tatar
  • Kraków-Mucharz 2012
  • Recenzent dr hab. prof. UP Zofia Budrewicz
  • Publikacja dotowana przez Instytut Filologii Polskiej UP im. KEN w Krakowie
  • Wydawca i współwydawca SCALbis, Gmina Mucharz
  • ISBN 978-83-933645-1-0

Kontakt w sprawie książki

  • GOKiC Mucharz: (33) 876 15 92 (Grzegorz Jamróz)
  • UG Mucharz: (33) 876 14 86 (Teresa Chmielarz-Bryndza)


Słowo o autorce

Janina Barbara Górkiewiczowa, powieściopisarka i nowelistka rodem z Mucharza, urodziła się 12 lipca 1921 roku w rodzinie Władysława i Julii Targoszów jako najstarsza z trójki dzieci – jej młodsze rodzeństwo to siostra Marta i brat Andrzej. Tutaj spędziła wiejskie dzieciństwo i tutaj poszła do swojej pierwszej szkoły. Czteroklasową Szkołę Powszechną w Mucharzu ukończyła 27 VI 1931 roku z wynikiem bardzo dobrym. Dyrektorowanie w niej kończył wówczas znany ze swego patriotyzmu Jakub Urban. Być może już wtedy rodziło się zamiłowanie do matczynego Mucharza, ojcowskiej Warszawy i miłość do Ojczyzny.

Dalszą naukę podjęła w Żeńskiej Siedmioklasowej Publicznej Szkole Powszechnej im. Marii Konopnickiej w Wadowicach, a następnie uczyła się w Państwowym Gimnazjum Żeńskim im. Narcyzy Żmichowskiej przy ul. Mokotowskiej 61. Jednocześnie młoda gimnazjalistka udzielała się pozaszkolnie wstępując m.in. do Związku Strzeleckiego. W lutym 1938 roku ukończyła z wynikiem bardzo dobrym Kurs Pilotażu Szybowcowego, a w kwietniu 1939 roku wzięła udział w Międzyszkolnych Zawodach Strzeleckich.

W Mucharzu spędziła wojnę, czas okupacji i tragedię wysiedleń. Wyszła za mąż za Tadeusza Górkiewicza, zbiegłego z niewoli niemieckiej żołnierza września. Od października 1945 roku rozpoczął się nauczycielski etap życia Górkiewiczowej. Mogła wreszcie, jak sama mówiła, spłacić dług wobec społeczeństwa i wykonywać najukochańszy zawód. Uczyła najpierw w szkole w Jaszczurowej, następnie od września 1946 r. w Mucharzu. Ukończyła Liceum Pedagogiczne w Krakowie. 1 lutego 1959 roku objęła obowiązki kierownika szkoły. Uczyła wtedy między innymi z Marią Sokalską, Marią Möstl, Zofią Kadela, Marią Szarotową, Alicją Janusiewicz, Marią Gromalową.

Szkoła i jej sprawy zmobilizowały nauczycielkę do pracy pisarskiej. W roku 1961 na kartach almanachu LSW „Młoda wieś pisze" ukazało się debiutanckie opowiadanie „Klimcyne bursztyny". Autorka otrzymała wówczas I Nagrodę za pamiętnik. Pierwsza powieść „I przyszedł dzień" ukazała się w 1965 r. Jest autobiografią nauczycielki powojennego dwudziestolecia, która przetrwała złe i dobre chwile. W 1967 r. oddano do rąk młodego czytelnika drugą książkę, z życia dziecka współczesnej wsi - „A jednak radość" (nagroda 1968). Z kolei ukazał się tom opowiadań „Spotkania nad urwiskiem" („Karabin Antoniego Sroki", „Kamień zielony od mchu", „Kosz pełen zabawek", „Dom ze starym progiem", „Czy Niemcy nie wrócą tu już nigdy"). Są to opowiadania o ludziach, których przeżycia pozostawiły trwałe ślady w pamięci autorki. W tym czasie przystąpiła do Grupy Literackiej „Gronie" im. Emila Zegadłowicza, działającej przy Towarzystwie Miłośników Ziemi Żywieckiej. Publikowała wtedy w „Karcie Groni", „Chłopskiej Drodze" i innych czasopismach. W 1969 roku wydała „Szesnaste lato Hanki", następnie nagradzane opowiadania „Głuptak", „Szczenięca miłość", „Chleba kromka dla Tomka"  i powieść „Junak" czytana w całości w Polskim Radiu w XXX odcinkach. Rok 1973 przynosi kolejną książkę „Izydor".  W 1973 roku zostaje wydany pierwszy tom cyklu „Spłowiałe lata", noszący tytuł „Najmłodszy". Potem ukazuje się tom drugi „Najbliżej ziemi" i tom trzeci „Najdłuższy rok". W 1977 roku autorka pisze opowiadanie „Ciebie pierwszą polubiłam", a w 1980 publikuje opowiadanie „Kto depcze stokrotki".

W drugiej połowie 1981 roku w Wadowicach pisarka jest jedną z założycielek Grupy Literackiej „Nadskawie". W 1983 roku autorka ogłosiła drukiem dwa opowiadania „Imieniny pani Zosi" oraz „Czas przeszły dokonany" następnie wydaje szkic literacki pt. „Wieś na dnie jeziora i inne opowiadania" ze wstępem Jacka Kajtocha. Ukazuje się wówczas jeszcze opowiadanie „Cały świat" oraz wiersze w Almanachu Kulturalnym Nadskawia.

Autorka była laureatką wielu znaczących nagród. Otrzymała Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki, Harcerską Nagrodę Literacką, Krzyż Za Zasługi dla ZHP, Nagrodę Prezesa Rady Ministrów, Honorową Sowę Beskidników, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Wyróżniono ją również medalami Zasłużony dla miasta Wadowic i Za Zasługi dla województwa bielskiego. Od 27 III 1970 roku była członkiem Związku Literatów Polskich z legitymacją nr 1226.

Janina Barbara Górkiewiczowa zmarła w Mucharzu 29 lipca 1986 roku i jest pochowana na mucharskim cmentarzu wraz z mężem Tadeuszem (8 II 1916-18 VI 1988).

W 2007 roku mucharskie gimnazjum przyjęło Janinę Barbarę Górkiewiczową jako swojego patrona.

Robert Kadela

 Zobacz także:

Strona internetowa o Janinie Barbarze Górkiewiczowej

Kolor i tekst

Newsletter: